Kristel Vanhoyweghen

Home/Kristel Vanhoyweghen

About Kristel Vanhoyweghen

This author has not yet filled in any details.
So far Kristel Vanhoyweghen has created 4 blog entries.

Samenvatten met de Cornellmethode zorgt voor extra (leer)winst!

In de aanloop naar de examens worden massa’s samenvattingen gemaakt en gedeeld. Ouders, leraren, medestudenten: allen geven ze elkaar het advies om leerstof ‘samen te vatten’ tijdens het studeren. Toch heeft énkel het maken van samenvattingen vaak (te) weinig effect. We merken dat leerlingen denken dat ze ‘geleerd’ hebben wanneer ze die samenvatting hebben gemaakt. Niks is minder waar, het echte leren start maar achteraf.

Hoe ziet een goede samenvatting er dus uit? Meer nog, hoe maak je een samenvatting waar je nadien nog iets aan hebt en hoe helpt die je om effectief te leren?

Een voorbeeld van een effectieve manier van ‘samenvatten’ is de Cornellmethode (vernoemd naar Cornell University – Ithaca, New York). Het is een veelgebruikt systeem om aantekeningen te maken bij je leerboeken (of hoorcolleges/lessen), maar ook voor het herhalen en onthouden van de leerstof. De Cornellsamenvatting kan je helpen je aantekeningen beter te organiseren, actief betrokken te zijn bij het verwerven van kennis, je studievaardigheden te verbeteren én succes te bereiken.

De methode gaat uit van een bepaalde pagina-indeling, bestaande uit drie gedeelten en een bepaald stappenplan.

Schrijf bovenaan de naam van de cursus, de datum en het onderwerp.

STAP 1: Tijdens het doornemen van de leerstof in je leerboek maak je aantekeningen in de brede kolom rechts. Zorg dat je niet alles letterlijk overschrijft en werk met beelden, afkortingen, opsommingen … Als je tijdens de les (of hoorcollege) al aantekeningen maakte, vul deze dan nog aan met de notities uit je leerboek. Doe dit liefste dezelfde avond nog. Een beeld bij een abstract begrip plaatsen geeft je de voordelen van de dual-coding theorie, die stelt dat je beter onthoudt als woord met beeld is gekoppeld tegenover woord alleen. Je kunt ook concrete voorbeelden geven die een begrip/concept verduidelijken.

Een samenvatting verschilt van vak tot vak en van leerling tot leerling. Je leerkrachten hebben vast ook verschillende eisen of verwachtingen bij hun leerstof. Wees dus gerust flexibel bij het opstellen van je Cornellsamenvatting en maak ze zoals jij het wil. Volg in grote lijnen de structuur van je boek, maar je hoeft dit niet té strikt te doen. Verval bijvoorbeeld niet in ondertitels die uiteindelijk een nummering hebben met getallen, gevolgd door letters en dan nog Romeinse cijfers … zoals soms in leerboeken voorkomt.

STAP 2: De linker kolom vul je pas aan als je je aantekeningen grondig naleest (doe dit liefst meteen na het maken van de aantekeningen). In die kolom noteer je vragen of kernwoorden die horen bij de aantekeningen. Het noteren van vragen en kernwoorden helpt om je ideeën helder te zetten, verbanden te zien, continuïteit in de leerstof te vinden én het versterkt daarbij ook je geheugen!

STAP 3: Dek met een leeg blad de rechter kolom van je Cornellsamenvatting af, zodat je enkel nog de linker kolom met de kernwoorden en -vragen kan zien. Overloop de vragen en formuleer in eigen woorden (al dan niet luidop) de antwoorden of ideeën bij de begrippen. Schuif het lege blad weg en controleer je antwoorden. Bij fouten of onvolledigheden dek je opnieuw af en probeer je een tweede (derde) keer. Het is immers van belang om van bij de eerste leerbeurt de correcte begrippen en ideeën in je hoofd te hebben. Volg ook niet altijd dezelfde volgorde – wissel gerust af.

Met het uitvoeren van stap 3 pas je een erg effectieve leerstrategie toe, nl. ‘het actief ophalen van informatie’, in de cognitieve psychologie ‘retrieval practice’ genoemd. Dit actief proberen herinneren van leerstof die opgeslagen zit in je langetermijngeheugen zorgt dat je die leerstof beter onthoudt en je ze bij een volgende studiebeurt of test dus gemakkelijker kan herinneren. Meer informatie over deze leerstrategie vind je hierhier en hier.

STAP 4: Onderaan maak je nu een minisamenvatting van enkele zinnen in je eigen woorden. Deze samenvatting geeft niet enkel de leerstof in een notendop weer, maar doet je ook een stap terugzetten en laat je de implicaties zien van wat je neerschreef. Tijdens het samenvatten en studeren bestaat immers het gevaar dat je het totaalplaatje of overzicht van de leerstof verliest. Een korte beschouwing onderaan helpt je deze struikelblok te vermijden. Ook zal het opnieuw instuderen van de leerstof voor het examen met behulp van deze samenvatting efficiënter gebeuren. Deze minisamenvatting is eigenlijk ook een mini-vorm van retrieval.

STAP 5: Overzie je totale Cornellsamenvatting nog een keer, om een helder beeld van de volledige leerstof te verkrijgen.

Of je het nu leuk vindt of niet, van zodra je leerbeurt eindigt, begin je te vergeten. Daarom kun je best de leerstof regelmatig herhalen door opnieuw een leeg blad op het rechter deel te leggen, de leerstof uit je geheugen op te roepen en vervolgens te controleren (cfr. retrieval practice hierboven reeds besproken). Zo’n snelle, korte en frequente herhalingsbeurten zorgen dat je de leerstof beter begrijpt en langer onthoudt dan wanneer je slechts één keer een lange periode de leerstof instudeert. Deze tweede effectieve leerstrategie, nl. het gespreid leren, wordt ‘spaced practice’ genoemd. Meer info over gespreid leren vind je hierhier en hier.

VOOR DE LERAAR

Wil je met je leerlingen aan de slag met deze Cornellmethode? Bezorg hen dan best eerst een (of enkele) uitgewerkt(e) voorbeeld(en). Een volgende keer zou je een deels ingevulde Cornellsamenvatting kunnen laten aanvullen, om de leerlingen vervolgens zelfstandig aan het werk te zetten. Demonstreer ook hoe je een Cornellsamenvatting maakt door die bijvoorbeeld zelf als bordschema of als powerpoint mee te laten groeien in je les. En last but not least, maak je leerlingen of studenten ook duidelijk waarom.

Succes ermee!

Voorbeeld van een Cornellsamenvatting.

Bronnen:

  • J. Dunlosky, K.A. Rawson, E.J. Marsh, M.J. Nathan, D.T. Willingham (2013). Improving students’ learning with effective learning techniques: Promising directions from cognitive and educational psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14 (2013), pp. 4–58 https://doi.org/10.1177/1529100612453266
  • W. Pauk, Ross J.Q. Owens (2008). How to study in college (9th ed.). Boston, MA: Houghton Mifflin Co. ISBN0-618-76645-6.
By | 2018-05-30T15:37:44+00:00 Mei 30th, 2018|leerstrategie, Ongecategoriseerd|0 Comments

Onze eerste wetenschappelijk artikel is nu ‘Free to download’!

Vorig jaar voerden Tim en ikzelf wetenschappelijk onderzoek in opdracht van het Welten-Instituut (Open Universiteit Nederland) onder begeleiding van prof. P.A. Kirschner en dr. G. Camp. We gingen na in welke mate een aantal breed toepasbare research-informed leerstrategieën, afkomstig uit de cognitieve wetenschap, aan bod kwamen in Vlaamse en Nederlandse lerarenopleidingen.

Intussen kunnen we ‘met enige fierheid’ melden dat het onderzoek open access gepubliceerd werd in ‘Teacher and Teacher Education’ onder de titel ‘The coverage of distributed practice and retrieval practice in Flemish and Dutch teacher education textbooks’.

Wil je graag meer duiding bij het onderzoek en de implicaties voor het onderwijs? Dat kan! Op 12 juni trekken we naar de Dag van de VELOV leergemeenschappen op de Universiteit Antwerpen, waar Tim een lezing zal geven die rechtstreeks gelinkt is aan het onderzoek (deze dag is trouwens gratis voor leden van VELOV en VELON). De dag erna, op 13 juni, bespreekt hij specifiek het onderzoek tijdens ORD2018 (Onderwijs Research Dagen) op de Radboud Universiteit te Nijmegen.

Hopelijk tot dan!

 

By | 2018-05-30T16:02:57+00:00 Mei 30th, 2018|Lezingen|0 Comments

20 jaar KlasCement

Vrijdag vierde KlasCement zijn 20ste verjaardag in Tour & Taxis te Brussel. Naast het aangenaam warme weertje buiten, was het ook binnen bijzonder aangenaam vertoeven: de aanwezigen kregen o.a. een warme ontvangst, een geestige presentatie van Begijn LeBleu, sympathieke speeches van een fier KC-team en tal van boeiende workshops in de namiddag. Als kaarsje op de verjaardagstaart kwam minister Hilde Crevits haar felicitaties (en lof) in hoogsteigen persoon overbrengen. #sterkonderwijsmakenwesamen!

Graag deel ik via deze website, én die van KC de PPTs van mijn keynote en middagsessie.

 

By | 2018-05-07T20:11:17+00:00 Mei 7th, 2018|Instructie, Lezingen|0 Comments

Tweedaagse van het middenkader Blankenberge – de presentatie

Onlangs trokken Tim en ikzelf naar Blankenberge voor een lezing op de ‘tweedaagse van het middenkader’. De pedagogische begeleiding nodigde deze dagen Oost-Vlaamse leerbegeleiders, jaar- en graadcoördinatoren uit het secundair onderwijs uit voor verschillende workshops en lezingen, waaronder dus ook de onze (waarvoor dank!).

We lieten de aanwezigen kennismaken met de wetenschap van het leren, een indrukwekkend onderzoeksdomein waar we als leraren amper mee in contact komen. Aan de hand van onderzoeksresultaten en tal van voorbeelden formuleerden we een antwoord op vragen als

  • wat is leren en hoe leren mensen bij?
  • hoe belangrijk is kennis (nog)?
  • wanneer en hoe bevordert onze instructie het leren?
  • hoe kunnen we onze lessen organiseren zodat leerlingen er het meest uit meedragen en de leerstof lang onthouden?

We delen graag de ppt van deze voormiddag, via

By | 2018-03-21T13:50:01+00:00 Maart 21st, 2018|Ongecategoriseerd|0 Comments